The Netherlands, March 8, 2026
Dear Mr. Tô Lâm,
General Secretary of the Communist Party of Vietnam,
Every human being is born with the right to be human, the right to intellectual freedom, and the rights of future generations.
Intellectual freedom cannot be separated from the right to be human. When a person is not allowed to speak what they think or write what they believe to be true, then not only freedom is violated, but human dignity itself is wounded.
Since the 1950s, the Vietnamese government has persecuted more than one hundred writers, poets, and intellectuals in North Vietnam during the Nhân Văn – Giai Pham affair. Many were labeled “reactionary” simply because they wrote and spoke honestly about what they thought. Some were imprisoned, while others were sent to re-education camps and agricultural cooperatives for months or years.
Writer Phùng Cung was one of the most tragic cases. He was imprisoned for nearly his entire life without a meaningful trial, simply because he wrote short stories reflecting the suffering of artists under the communist regime, such as “The Old Horse of Lord Trinh” and “The Grave of the Soul.”
I met him in Hanoi shortly before his death. It was a meeting I can never forget. He sat upright and spoke directly.
He told me that during forced labor he had to mix rice husks and human waste with his bare feet. The husks cut his skin open, while the filth infected the wounds.
He told me: “To this day, I am still afraid. But I continue to write and continue to speak. I still speak the truth as I once did, even if I had to sit before Ho Chí Minh himself.”
Then he looked at a betel palm tree in the yard and said: “I am not against my homeland. The more my homeland suffers, the more I love it. Like that tree over there — it grows weak because it lacks sunlight. The weaker it becomes, the more compassion I feel for it.”
In him, I saw the dignity of a traditional scholar — a man of talent, courage, and deep love for his country.
A nation cannot become strong when those who dare to speak the truth are treated as threats. A people cannot truly develop when the intellectual freedom of writers and thinkers is controlled by fear.
Even today, many Vietnamese writers can only publish their works abroad. Writer Duong Thu Huong, recipient of the Prix mondial Cino Del Duca in 2023, is still regarded as an unacceptable voice in her own homeland.
Writer Nguyen Vien was forced to publish his latest book abroad because it was banned in Vietnam. In March 2026, Nhân Anh Publishing House in Canada released his book “Those Who Walk Forever Without Returning.”
For seventy years, the Communist Party of Vietnam has squandered an immeasurable amount of the nation’s talent and intelligence.
I met writers such as Tran Dan, Hoàng Cam, and Lê Đat during the final years of their lives, after lifetimes marked by imprisonment, censorship, and fear. They were poor, hungry, and constantly watched, yet they continued to write.
The wife of writer Tran Dan once told friends that she was trying by every possible means to send her son abroad: “An ordinary person living here slowly dies from suffocation. My son is an artist. He will die in an explosion. I must save him.”
At that time, Tran Dan could barely speak anymore. He sat silently in his chair, listening to the conversation.
When I stood up to leave, he gripped my hand very tightly.
I will never forget that handshake.
Poet Phùng Quán once wrote:
“If I love someone, I say I love them.
If I hate someone, I say I hate them.
No matter how sweetly people try to persuade me,
I will never call hatred love.
Even if someone threatens me with death,
I will never call love hatred.”
For those few lines alone, he was persecuted for decades.
Phùng Quán lived on the margins of society and almost outside the law. At times he survived by illegally fishing. He wrote underground in order to survive. There were moments when he became so desperate that he thought about death.
But he did not remain silent.
What deeply troubles me is this: why is a government afraid of writers?
Their only weapon is intellect.
Why does Vietnam suppress independent monks and then continue by suppressing writers?
The more a nation fears intellect, the harder it becomes for that nation to truly grow strong.
After 1975, when South Vietnam collapsed, the communist government immediately began arresting and persecuting many writers and journalists from the Republic of Vietnam.
People such as Nhã Ca, Tran Da Tu, and Duyên Anh were handcuffed and imprisoned. Some writers and journalists spent more than ten years in prison and were arrested repeatedly. Their books were banned simply because they wrote about human dignity, love, and the truth of war.
Even my teacher, Thích Nhat Hanh, while living in exile in France, was labeled a “cultural commando.” For many years, his books were completely banned in Vietnam.
The irony is that today the books of Thích Nhat Hanh are sold throughout Vietnam. People eventually realized that he had never written anything subversive at all. He simply taught human beings how to care for suffering and rediscover peace within themselves.
In 2005, because of the need for international integration and Vietnam’s accession to the WTO, the government was compelled to allow my teacher to return to his homeland and permit the publication of his works.
That reveals that the real problem never lay in books or ideas. The problem lies in fear of independent intelligence.
Writer Duong Thu Huong was once a young female soldier who entered South Vietnam after the war. When she entered bookstores in Saigon and began reading Southern Vietnamese literature, she burst into tears.
She said: “My youth was deceived.”
She was shocked to discover that Southern literature was not filled with hatred as she had been taught. In those books she found love, human dignity, and very real suffering.
Later, Duong Thu Huong became a writer who spoke honestly and wrote honestly.
And like many others, she was expelled from the Communist Party and imprisoned.
Intellectual freedom always goes hand in hand with the rights of future generations.
Future generations must have the right to inherit the intellectual, historical, and spiritual legacy left behind by their ancestors.
But for many decades, Vietnam has not truly granted young people that right.
Even the teaching of history in schools was once considered unnecessary. Meanwhile, the history currently taught remains full of silences and dark omissions. Many painful truths of the nation are never discussed, including the persecution of writers, intellectuals, and independent voices after the war.
Young Vietnamese today barely know the major figures of modern Vietnamese literature — from both North and South Vietnam. They are denied access to many works that reflect the conscience, dignity, and emotional depth of the Vietnamese people.
A nation cannot mature when its younger generations are allowed access to only part of the truth.
Future generations have the right not only to inherit the mountains and rivers of their country, but also the intellectual inheritance of their ancestors.
I have returned to Vietnam many times with Dutch students in order to introduce them to the spiritual roots of the Vietnamese people. Yet each time I returned, I saw more mountains destroyed, more rivers exploited, and more beautiful lands sold away in the name of development.
A country may experience rapid economic growth, but if it fails to preserve its intellectual and natural heritage, then such growth cannot truly be called progress.
Economic growth alone is not enough to create the dignity of a nation.
Foreign corporations are becoming wealthy in Vietnam. Meanwhile, poor workers continue struggling day by day merely to survive. Corruption, bribery, and abuses of power continue to erode the people’s trust.
A country becomes truly strong only when its people can live with dignity, speak the truth openly, and be protected by law rather than ruled by fear.
In the eyes of many poor citizens, the line between police and street thugs has become increasingly blurred.
My teacher, Thích Nhat Hanh, once asked the BBC: “Why do they use plainclothes police officers to act like thugs and attack monks and nuns practicing at Bát Nhã Monastery?”
A lawful state cannot allow its people to live in such confusion and fear.
Please understand that I write these words with my memories and my blood.
I have seen too many writers living in fear. Too many talented people crushed. Too many mountains and rivers destroyed in the name of development.
Therefore, as the leader of the country, I urge you to take two urgent actions.
First, restore intellectual freedom and freedom of expression to Vietnamese writers, journalists, and intellectuals.
Second, end cooperation with interest groups that are destroying mountains, forests, rivers, and the living environment of the Vietnamese people for short-term profit.
The mountains and rivers do not belong to one generation alone. They are the inheritance left by the ancestors for future Vietnamese generations.
A nation cannot truly become strong while destroying both its intellect and its homeland.
We must uphold intellectual freedom and the rights of future generations.
That is not only a responsibility toward the present, but also toward the future of the Vietnamese nation.
Respectfully,
Cuong LuNederland, 8 mei 2026
Geachte heer Tô Lâm,
Secretaris-Generaal van de Communistische Partij van Vietnam,
Een mens wordt geboren met het recht om mens te zijn, met het recht op intellectuele vrijheid en met het recht van toekomstige generaties.
Het recht op intellectuele vrijheid kan niet los worden gezien van het recht om mens te zijn. Wanneer iemand niet mag uitspreken wat hij denkt, of niet mag schrijven wat hij als waarheid ervaart, dan wordt niet alleen zijn vrijheid geschonden, maar ook zijn menselijke waardigheid.
Sinds de jaren vijftig heeft de Vietnamese regering meer dan honderd schrijvers, dichters en intellectuelen uit Noord-Vietnam vervolgd tijdens de affaire van Nhân Văn – Giai Pham. Velen werden als “reactionair” bestempeld enkel omdat zij schreven en uitspraken wat zij dachten. Sommigen werden opgesloten, anderen naar heropvoedingskampen en landbouwcoöperaties gestuurd voor maanden of jaren.
De schrijver Phùng Cung was een van de meest tragische gevallen. Hij werd bijna zijn hele leven vastgehouden zonder een eerlijk proces. Alleen omdat hij korte verhalen schreef over het lijden van kunstenaars onder het communistische regime, zoals “Het Oude Paard van Heer Trịnh”.
Ik ontmoette hem in Hanoi kort voor zijn dood. Het was een ontmoeting die ik nooit zal vergeten. Hij zat rechtop en sprak rechtuit.
Hij vertelde mij dat hij tijdens dwangarbeid met blote voeten rijstkaf en menselijke uitwerpselen moest mengen. Het kaf sneed zijn voeten open, terwijl het vuil de wonden infecteerde.
Hij zei tegen mij: “Tot op vandaag ben ik nog steeds bang. Maar ik blijf schrijven en spreken. Ik blijf de waarheid spreken zoals vroeger, zelfs als ik tegenover Ho Chí Minh zou moeten zitten.”
Daarna keek hij naar een arecapalm in de tuin en zei: “Ik ben niet tegen mijn vaderland. Hoe meer mijn vaderland lijdt, hoe meer ik ervan houd. Zoals die palm daar — hij groeit zwak omdat hij te weinig zon krijgt. Hoe zwakker hij wordt, hoe meer medelijden ik met hem heb.”
In hem zag ik de waardigheid van een traditionele geleerde. Een man met talent, moed en liefde voor zijn land.
Een land kan niet sterk worden wanneer mensen die de waarheid spreken als een gevaar worden beschouwd. Een volk kan zich niet ontwikkelen wanneer de intellectuele vrijheid van schrijvers en intellectuelen door angst wordt gecontroleerd.
Tot vandaag kunnen veel Vietnamese schrijvers hun werk enkel in het buitenland publiceren. De schrijfster Dương Thu Hương, winnares van de internationale Prix mondial Cino Del Duca in 2023, wordt in haar eigen land nog steeds gezien als een ongewenste stem.
De schrijver Nguyen Vien moest zijn nieuwste werk eveneens in het buitenland publiceren omdat het in Vietnam verboden werd. Uitgeverij Nhân Anh in Canada publiceerde in maart 2026 zijn boek “Zij die blijven gaan en nooit terugkeren”.
Gedurende zeventig jaar heeft de Communistische Partij van Vietnam ontelbare talenten en intellectuele krachten van het Vietnamese volk verspild.
Ik ontmoette schrijvers als Tran Dan, Hoàng Cam en Lê Đat in de laatste jaren van hun leven — na een leven vol gevangenschap, verbod en angst. Zij waren arm, hongerig en voortdurend gecontroleerd, maar zij bleven schrijven.
De vrouw van schrijver Tran Dan vertelde ooit aan vrienden dat zij koste wat kost haar zoon naar het buitenland wilde sturen: “Een gewoon mens sterft hier langzaam weg in verstikking. Mijn zoon is een kunstenaar. Hij zal sterven in een explosie. Ik moet hem redden.”
Op dat moment kon Tran Dan nauwelijks nog spreken. Hij zat stil op zijn stoel en luisterde alleen. Toen ik opstond om weg te gaan, kneep hij mijn hand heel stevig vast.
Ik zal die handdruk nooit vergeten.
De dichter Phùng Quán schreef ooit:
“Als ik iemand liefheb, zeg ik dat ik hem liefheb.Als ik iemand haat, zeg ik dat ik hem haat.Hoe zoet men mij ook probeert te verleiden,ik zal haat nooit liefde noemen.Zelfs als men mij met de dood bedreigt,zal ik liefde nooit haat noemen.”Alleen al door deze woorden werd hij tientallen jaren vervolgd.
Phùng Quán leefde buiten de maatschappij en bijna buiten de wet. Er waren tijden dat hij illegaal moest vissen om te overleven. Hij schreef clandestien om te kunnen bestaan. Soms was hij zo wanhopig dat hij aan de dood dacht.
Maar hij zweeg niet.
Wat mij diep raakt is dit: waarom is een regering bang voor schrijvers?
Hun enige wapen is hun intellect.
Waarom onderdrukt Vietnam onafhankelijke monniken en daarna ook schrijvers?
Hoe banger een land is voor intellectuele vrijheid, hoe moeilijker het werkelijk sterk kan worden.
Na 1975, toen Zuid-Vietnam viel, begon de communistische regering onmiddellijk schrijvers en journalisten van de Republiek Vietnam te arresteren en te vervolgen.
Mensen als Nhã Ca, Tran Da Ta en Duyên Anh werden geboeid en opgesloten. Sommigen zaten meer dan tien jaar gevangen en werden meerdere keren opnieuw gearresteerd. Hun boeken werden verboden enkel omdat zij schreven over menselijke waardigheid, liefde en de waarheid van de oorlog.
Zelfs mijn leraar, Thích Nhat Hanh, die toen in ballingschap in Frankrijk leefde, werd omschreven als een “culturele commando”. Jarenlang waren zijn boeken verboden in Vietnam.
De ironie is dat de boeken van Thích Nhat Hanh vandaag overal in Vietnam verkrijgbaar zijn. Men heeft ingezien dat hij nooit iets “subversiefs” schreef. Hij leerde mensen enkel hoe zij voor hun lijden konden zorgen en innerlijke vrede konden terugvinden.
In 2005, door de noodzaak van internationale integratie en de toetreding van Vietnam tot de WTO, moest de regering hem toestaan terug te keren naar zijn vaderland en de publicatie van zijn boeken accepteren.
Dat toont aan dat het probleem niet in boeken of ideeën ligt. Het probleem ligt in de angst voor onafhankelijke intelligentie.
Schrijfster Dương Thu Hương was ooit een jonge soldate die na de oorlog Zuid-Vietnam binnentrok. Toen zij in Saigon boekwinkels bezocht en Zuid-Vietnamese literatuur las, begon zij te huilen.
Zij zei: “Mijn jeugd werd bedrogen.”
Ze was geschokt toen ze ontdekte dat de Zuid-Vietnamese literatuur niet vol haat zat zoals haar was verteld. In die boeken vond zij liefde, menselijke waardigheid en echte pijn.
Later werd Dương Thu Hương een schrijfster die eerlijk schreef en sprak. En zoals velen voor haar werd zij uit de Partij gezet en gevangen genomen.
Intellectuele vrijheid gaat altijd samen met het recht van toekomstige generaties.
Toekomstige generaties moeten toegang hebben tot de intellectuele, historische en spirituele erfenis van hun voorouders.
Maar gedurende vele decennia heeft Vietnam dat recht niet werkelijk aan zijn jongeren gegeven.
Zelfs het vak geschiedenis op school werd ooit ter discussie gesteld. Ondertussen zit het geschiedenisonderwijs nog steeds vol blinde vlekken en stiltes. Veel pijnlijke gebeurtenissen uit de nationale geschiedenis worden niet besproken, zoals de vervolging van schrijvers, intellectuelen en onafhankelijke stemmen na de oorlog.
Jonge Vietnamezen kennen vandaag nauwelijks nog de grote namen van de moderne Vietnamese literatuur, zowel uit het Noorden als uit het Zuiden. Zij krijgen geen toegang tot werken die het geweten, de menselijke waardigheid en de diepte van de Vietnamese ziel weerspiegelen.
Een volk kan niet volwassen worden wanneer jongeren slechts toegang krijgen tot een deel van de waarheid.
Toekomstige generaties hebben niet alleen recht op de bergen en rivieren van hun land, maar ook op de intellectuele erfenis van hun voorouders.
Ik ben meerdere keren naar Vietnam teruggekeerd met Nederlandse leerlingen om hen kennis te laten maken met de spirituele wortels van het Vietnamese volk. Maar telkens wanneer ik terugkwam, zag ik opnieuw bergen vernietigd worden, rivieren uitgeput raken en prachtige landschappen verkocht worden in naam van ontwikkeling.
Een land kan economisch snel groeien, maar als het zijn intellectuele en natuurlijke rijkdommen niet weet te beschermen, dan is dat geen duurzame vooruitgang.
Economische groei alleen is niet genoeg om waardigheid aan een land te geven.
Buitenlandse bedrijven worden rijk in Vietnam. Ondertussen blijven arme mensen elke dag worstelen om te overleven. Corruptie, steekpenningen en machtsmisbruik blijven het vertrouwen van de bevolking ondermijnen.
Een land wordt pas werkelijk sterk wanneer zijn burgers met waardigheid kunnen leven, de waarheid mogen spreken en beschermd worden door de wet in plaats van door angst te worden beheerst.
In de ogen van veel arme mensen vervaagt de grens tussen politie en straatbendes steeds meer.
Mijn leraar Thích Nhat Hanh zei ooit tegen de BBC: “Waarom gebruiken zij agenten in burgerkleding om als straatbendes op te treden en monniken in het Bát Nhã-klooster aan te vallen?”
Een rechtsstaat kan niet toestaan dat burgers in zulke onzekerheid leven.
Begrijp alstublieft dat ik deze woorden schrijf met mijn herinneringen en mijn bloed.
Ik heb te veel schrijvers in angst zien leven. Te veel talenten zien vernietigen. Te veel bergen en rivieren zien verdwijnen in naam van ontwikkeling.
Daarom vraag ik u, als leider van het land, om twee dringende stappen te zetten.
Ten eerste: geef schrijvers, journalisten en intellectuelen in Vietnam hun intellectuele vrijheid en vrijheid van creatie terug.
Ten tweede: stop de samenwerking met belangengroepen die bergen, bossen en het leefmilieu van het Vietnamese volk vernietigen voor kortetermijnwinst.
Bergen en rivieren behoren niet toe aan één generatie.
Zij zijn een erfenis van de voorouders voor de Vietnamese kinderen van morgen.
Een land kan nooit werkelijk sterk worden wanneer het zijn intellect vernietigt en tegelijk zijn vaderland verwoest.
Wij moeten het recht op intellectuele vrijheid en het recht van toekomstige generaties beschermen.
Dat is niet alleen een verantwoordelijkheid tegenover het heden, maar ook tegenover de toekomst van het Vietnamese volk.
Met respect,Of gaat vrijheid ook over de manier waarop we omgaan met onze gedachten, emoties en ons verleden?
In
De Boeddha in de bajes onderzoekt Cuong Lu wat er gebeurt wanneer we mensen niet langer alleen zien door hun fouten, maar door hun menselijkheid.
Iedereen draagt een verhaal met zich mee. Soms bestaat dat verhaal uit pijn, verlies of keuzes waar iemand later spijt van heeft.
Maar een mens is nooit alleen zijn verleden.
Werkelijke verandering begint wanneer iemand opnieuw wordt gezien. Niet als probleem, maar als mens.
Dat inzicht geldt niet alleen binnen gevangenismuren. Ook buiten die muren houden mensen zichzelf soms gevangen in schuld, angst of oude overtuigingen.
Vrijheid begint daarom misschien niet wanneer alle beperkingen verdwijnen.
Vrijheid begint wanneer we leren anders naar onszelf en naar anderen te kijken.